GDPR: Waarmee moet ik rekening houden op het vlak van beeldmateriaal (foto's, filmpjes,...)?

Er zijn twee zaken waar men rekening mee moet houden: 

  • Het recht op afbeelding is een recht waarbij voor elke menselijke afbeelding, maar ook voor het gebruik van die afbeelding, toestemming vereist is van de afgebeelde persoon.  
  • GDPR beschermt de privacy van persoonsgegevens

Het nemen van beeldmateriaal

GDPR is hierop van toepassing aangezien het nemen van beeldmateriaal een verwerking van persoonsgegevens is. Je zult dus de gdpr-regels moeten volgen (bepalingen hierover opnemen in de privacyverklaring, in het register vermelden waarom je beeldmateriaal opneemt en voor welke doeleinden, rekening houden met de rechten van de afgebeelde personen, enz.).

Of je ook toestemming moet vragen om beeldmateriaal van een persoon te mogen nemen, hangt af van het soort beeldmateriaal dat je maakt:

  • gerichte beelden: beelden waar bij de persoon duidelijk herkenbaar in beeld wordt gebracht (close-up, beeld gefocust op een bepaalde persoon, geposeerde foto, klasfoto, podium in een wedstrijd,...). Voor gerichte beelden is altijd toestemming van de geportretteerde nodig. Moet je toestemming vragen, dan moet je duidelijk vermelden voor welke doeleinden je de beelden wilt gebruiken. De toestemming moet niet schriftelijk zijn, maar mag ook mondeling of stilzwijgend gegeven worden.  Enkel journalisten hoeven geen toestemming voor te vragen als de beelden gebruikt worden in het kader van vrije nieuwsgaring of verslaggeving.
  • niet gerichte beelden: de beelden hebben niet de intentie om één of enkele personen duidelijk in beeld te brengen, maar zijn eerder bedoeld om een algemeen sfeerbeeld te schetsen. Voor het nemen van deze beelden heb je geen toestemming nodig, maar de aanwezigheid van camera's moet wel duidelijk aangegeven worden. Weigert iemand om op een sfeerbeeld te staan, dan moet hiermee rekening gehouden worden. Je vermeldt dus best in je privacyverklaring of inschrijvingsformulier dat er beelden genomen kunnen worden.

Het gebruiken van beeldmateriaal

Iedereen heeft het recht om het beperken van het gebruik van zijn afbeelding. Daarnaast kan de schending van het recht op afbeelding in sommige gevallen ook een schending van de eer of goede naam (imago) of een schending van het recht op privacy zijn. Er mogen dus geen foto's gepubliceerd worden die het imago van een geportretteerde persoon negatief kunnen beïnvloeden of beschadigen (bv. open mond, vreemde positie,...).

Voor het publiceren van beeldmateriaal gelden ook bovenstaande principes m.b.t. gerichte (toestemming nodig) of niet-gerichte (geen toestemming nodig) beelden. Trekt iemand zijn toestemming i.v.m. de publicatie van een gerichte foto in, of vraagt iemand dat een niet-gerichte foto verwijderd wordt, dan moet je organisatie hier onmiddellijk rekening mee houden. Vermeld in je privacyverklaring ook voor welke doeleinden beeldmateriaal gebruikt zal worden.

Tot slot nog enkele tips:

  • De afweging of een foto een gerichte of foto is of niet, is niet altijd even makkelijk te maken. Probeer je in de plaats te stellen van de geportretteerde om de inschatting te maken. Wil je graag een foto voor promotionele doeleinden gebruiken, dan vraag je best eerst toestemming aan de geportretteerden.
  • Gebruik je- net zoals bijna elke vereniging- sociale media in je club, denk dan goed na over de beveiliging van de gegevens en/of het beeldmateriaal. Maak bv. een gesloten groep op facebook, verduidelijk in je huishoudelijk reglement hoe de club met het beeldmatieraal omgaat, beperk het aantal foto's dat je publiceert en zorg dat de foto's niet te downloaden zijn.